Sacrum i profanum

Istnieniu każdej wiary towarzyszy rozdział na dwie przeciwstawne sobie sfery: sacrum i profanum. Wynikają one przede wszystkim z dualistycznej koncepcji świata. Zakłada ona, że świat dzieli się na to, co materialne, i na to, co duchowe. Już najstarsze religie mają w sobie elementy dualistyczne, wystarczy spojrzeć na manicheizm lub zoroastryzm. Przekonanie, że świat należy do dwóch przeciwstawnych sił jest także widoczne w chińskiej filozofii. Taoistyczny motyw Yin i Yang oznacza uzupełniające się siły, które znajdują się w całym wszechświecie. Jedna z nich oznacza jasność, radość, słońce, a druga cień, smutek i noc. Można zatem stwierdzić, że dualistyczna koncepcja świata jest jednym z elementów, na których opiera się wiara religijna. Podobną sytuację widzimy w naukach trzech wielkich religii monoteistycznych: judaizmu, chrześcijaństwa i islamu. Tutaj rozróżnienia są bardziej subtelne, ale przecież każdy wyznawca katolicyzmu wie, że istnieje dobry Bóg, który stworzył świat i ludzi, a także zły Szatan, który zbuntował się przeciwko niemu i odciąga ludzi od Boga poprzez nakłanianie ich do grzechu. Te dwoistości nakładają się także na sacrum i profanum. To pierwsze oznacza sferę świętą, w której zawierają się praktyki religijne, święte księgi, kościoły i inne przybytki związane z daną wiarą czy okresy świąteczne. Profanum to z kolei sfera świecka, przeważnie znajduje się w niej całe życie człowieka, chociaż określenia „profan” używa się także do określania ludzi niewierzących lub niewtajemniczonych w daną religię.

Zdecydowanie jednak profanum kojarzy nam się z czymś negatywny, dokładnie odwrotny niż to co jest sacrum. Sacrum uznajemy jako coś świętego, jak coś dobrego. Generalnie właściwie jest to bardzo pozytywne stwierdzenie i właściwie obojętnie w jakim kontekście tego użyjemy, profanum kojarzy się z profanacją, co znowu kojarzone jest ze zniszczeniem pewnych wartości. Do czynienia mamy w każdej z największych religii monoteistycznych z obydwoma stwierdzeniami. Dlatego powinniśmy znać ich znaczenie.

Tagi dopisane do tego arta na blogu moim: , ,