Rodzime religie Europy

Zanim do Europy zawitało chrześcijaństwo na tym kontynencie można było znaleźć wielu różnych wyznawców swoich lokalnych bogów. Granice takich wiar uzależnione były przede wszystkim od granic naturalnych, które dzieliły ówczesne ludy. Głównymi elementami wspólnymi rodzimych religii Europy był politeizm, czyli wiara w wiele bóstw. Cechą charakterystyczną jest także fakt, że wiele elementów tych dawnych wierzeń przetrwało do dzisiejszych czasów albo w formie folkloru, albo przesądów. Ich duży wpływ można również zauważyć biorąc pod uwagę kulturę, języki czy sztukę. Religie europejskie podzielić można na następujące: słowiańskie, bałtyjskie, nordyckie, celtyckie, greckie i rzymskie. Słowiańskie religie rozprzestrzeniły się przede wszystkim na terenie Europy Wschodniej oraz Środkowo-Wschodniej, spokrewnione były z nimi wierzenia Bałtów. Religie nordyckie można zauważyć na północy Europy, w krajach skandynawskich: Szwecji, Norwegii, Finlandii, Islandii czy Danii. Mitologia celtycka z kolei jest charakterystyczna dla terenów Wysp Brytyjskich oraz Irlandii. Najbardziej znane w całej Europie mitologie grecka oraz rzymska rozwijały się na południu Europy, z tym, że grecka stanowiła podstawę tej rzymskiej.

Wszystkie te religie posiadały swoich głównych bogów, a także bóstwa pomniejsze, które opiekowały się konkretnymi dziedzinami życia. Dla mitologii europejskich jest także charakterystyczne istnienie bogatej demonologii, czyli zbioru postaci, które nie są bogami, ale mają również wpływ na ludzkie życie. Badając wielorakość religii i wierzeń dostępnych na kontynencie może co niektórym wydawać się bardzo duża, jednak należy pamiętać że oprócz wielu ludów zamieszkujących kontynent to dodatkowo było bardzo wiele odłamów i plemion. To wszystko sprawiało, że na terenie mieliśmy tak wiele wierzeń. Oczywiście wraz z rozwojem chrystianizacji naszego kontynentu religie powoli zaczynały być wypierane przez chrześcijaństwo, jednak należy pamiętać, że bardzo wiele nacji bardzo boleśnie odczuło te zabiegi.

Czym jest wiara?

Termin ten kojarzy się przede wszystkim z religiami. O osobach, które należą do danego kościoła, mówi się, że są wierzące. O tych, którzy do niego nie należą lub nie wierzą w bogów w ogóle, mówi się niewierzący. Ale wiara wiąże się nie tylko z religiami, jest o wiele szerszym terminem. Przede wszystkim należy przyjrzeć się jego pierwotnemu znaczeniu. Wiarą określa się bowiem nieuzasadnione przeświadczenie o istnieniu czegoś, czego istnienie nie zostało dowiedzione. Takie przeświadczenie jest przeciwne nauce oraz prawom naukowego dowodzenia. Jednak zawsze jest tak, że istnienia czegoś, co wiara implikuje, nie można ani dowieść, ani zaprzeczyć. Dzieje się tak dlatego, ponieważ nie posiadamy odpowiednich przesłanek oraz dowodów, dlatego spory o możliwość istnienia bogów lub krasnoludków z zasady są nierozstrzygalne. Nie można przecież powiedzieć, że coś takiego na pewno istnieje lub nie istnieje, bo przeczy to naukowym zasadom. Można jedynie stopniować prawdopodobieństwo istnienia jakiegoś zjawiska. Oczywiście takie rozumowanie nie dotyczy osób, które wierzą. Istota tej czynności jest dla nich nie poddawana żadnym wątpliwościom, ponieważ albo wierzy się w coś, albo nie.

Bardzo głęboka wiara skutkuje tworzeniem dogmatów, czyli takich twierdzeń, których prawdziwości się nie podważa, nawet jeśli są one nieracjonalne. Wiara w dzisiejszych czasach to także synonim słowa „uważam”. Dlatego, gdy mówi się o czymś, że bardzo chcielibyśmy żeby się udało lub istniało, mówi się na przykład „wierzę, że to się uda”. Właściwie trudno jest jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie czym dokładnie jest wiara. Powyższy tekst może chociaż w niewielkim stopniu pomógł odpowiedzieć na powyższe i zawarte w temacie. Oczywiście wiara jest sprawą bardzo indywidualną dla każdego z nas, dlatego trudno jest jednoznacznie stwierdzić czym jest konkretnie wiara dla konkretnej jednostki. Mimo wszystko jakaś definicja zapewne uda się zrobić. Generalnie wiara jest bardzo ważna w życiu każdego człowieka.

Religia jako zagrożenie

Czy wyznawanie danej religii może nieść ze sobą także negatywne skutki? Jest to pytanie dość prowokacyjne, ponieważ przeważnie nie dyskutuje się na takie tematy, bojąc się urazić osoby, które należą do danego wyznania. Jednak w obliczu współczesnych konfliktów na świecie trzeba zauważyć, że przynależność religijna jest jednym z zarzewi wielu wojen. Przede wszystkim chodzi o religijny fundamentalizm, którego wyznawców najwięcej znajduje się wśród wielkich religii monoteistycznych: chrześcijaństwa, islamu i judaizmu. Źródeł fundamentalizmu można szukać w czynności literalnego odczytywania pism objawionych. W kontekście zagrożeń wymienia się przede wszystkim islam, którego ekspansja jest zauważana przede wszystkim na europejskim kontynencie. Niski przyrost naturalny w krajach starej Europy powoduje, że społeczność muzułmańska liczy coraz więcej osób. Zagrożenia z ich strony przede wszystkim polegają na pragnieniu coraz większych ustępstw wobec ich wiary, która nie przystaje do europejskich standardów praw człowieka. Poza tym trzeba zauważyć, że sprzeciw religii wobec rozwoju nauki, może także opóźnić rozwój całych społeczeństw.

Parę lat temu było głośno o kościołach ze Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, które zażądały potępienia teorii ewolucji i nauczania dzieci w szkołach teorii inteligentnego projektu, którego celem jest dowiedzenie, że świat i ludzie zostali stworzeni przez bóstwo. Religia zatem niesie ze sobą konkretne zagrożenia, jednak tylko wtedy, gdy jest niewłaściwe używana. Oczywiście jeżeli rozpatrujemy religię z perspektywy zagrożenia to zdecydowana większość ludzi przed oczami ma Islam z ich radykalnymi działaczami i bojówkami. Jednak nie należy tego traktować tak poważnie, ponieważ jest to generalnie religia pokojowa, która trafiła pod patronat terrorystów, dla których jest to wygodne rozwiązanie. Mimo wszystko wiele osób ma bardzo złe zdanie o wyznawcach tej religii i generalnie prawdopodobnie będzie to w najbliższym czasie niesamowicie trudno zmienić, ponieważ jak wiadomo ze stereotypami walczy się niezmiernie ciężko.

Dawni bogowie północnej Europy

Przedchrześcijańska Europa to kontynent wielu religii i mitologii. W zależności od terenu rządzili na niej różni bogowie. W Europie północnej także istnieje bogata mitologia. Mroźna Skandynawia oddawała hołd przede wszystkim bogom wojennym, ponieważ ludy północy były bardzo wojownicze i często wdawały się z okolicznymi społecznościami w konflikty. Świat według nordyckiej mitologii podzielony był na trzy poziomy: poziom bogów, ludzi oraz podziemia, które były światem zmarłych. Sami bogowie dzielili się na dwie rodziny: Wanów i Asów. Pierwsza dynastia była odpowiedzialna za przyrodę, wegetację, płodność oraz coroczne odradzanie się roślin, druga – za wojny oraz politykę. Wszyscy z nich żyli w wydzielonym miejscu – Asgardzie. Innym miejscem charakterystycznym dla nordyckiej mitologii jest Walhalla, w której rezydował bóg Odyn. Ów pałac był przeznaczony dla zmarłych wojowników, którzy odznaczyli się szczególną odwagą i walecznością. Inne skandynawskie bóstwa to: Thor (bóg burz i piorunów), Baldur (bóg sprawiedliwości i dobra), Freja (bogini piękna, urodzaju i miłości) czy Hel (bogini śmierci, od której imienia pochodzą słowa związane z piekłem i podziemiami). Pogańskie kulty koncentrowały się w Uppsali, gdzie co parę lat składano ofiary z ludzi, aby przebłagać bogów. Po zaprowadzeniu na terenach całej Europy chrześcijaństwa, pogańskie świątynie i posągi zostały zniszczone.

Jednak folklor pomógł w utrzymaniu niektórych wierzeń oraz przesądów, które nadal są widoczne w codziennym życiu Skandynawów. Oczywiście patrząc z perspektywy czasu i średniowiecza walka z ówczesnymi bóstwami była uzasadniona, według panujących wówczas kryteriów. Dzisiaj jednak możemy żałować że zniszczonych zostało wiele ciekawych świątyń kultu, które w naszych obecnych czasach w większości przypadków byłyby wspaniałymi atrakcjami turystycznymi. Zwłaszcza że każdy kto widział kiedykolwiek miejsca kultu pogańskiego wie doskonale jak wspaniałe potrafią to być obiekty i rzeźby.