Wiara

Zanim do Europy zawitało chrześcijaństwo na tym kontynencie można było znaleźć wielu różnych wyznawców swoich lokalnych bogów. Granice takich wiar uzależnione były przede wszystkim od granic naturalnych, które dzieliły ówczesne ludy. Głównymi elementami wspólnymi rodzimych religii Europy był politeizm, czyli wiara w wiele bóstw. Cechą charakterystyczną jest także fakt, że wiele elementów tych dawnych wierzeń przetrwało do dzisiejszych czasów albo w formie folkloru, albo przesądów. Ich duży wpływ można również zauważyć biorąc pod uwagę kulturę, języki czy sztukę. Religie europejskie podzielić można na następujące: słowiańskie, bałtyjskie, nordyckie, celtyckie, greckie i rzymskie. Słowiańskie religie rozprzestrzeniły się przede wszystkim na terenie Europy Wschodniej oraz Środkowo-Wschodniej, spokrewnione były z nimi wierzenia Bałtów. Religie nordyckie można zauważyć na północy Europy, w krajach skandynawskich: Szwecji, Norwegii, Finlandii, Islandii czy Danii. Mitologia celtycka z kolei jest charakterystyczna dla terenów Wysp Brytyjskich oraz Irlandii. Najbardziej znane w całej Europie mitologie grecka oraz rzymska rozwijały się na południu Europy, z tym, że grecka stanowiła podstawę tej rzymskiej.

Wszystkie te religie posiadały swoich głównych bogów, a także bóstwa pomniejsze, które opiekowały się konkretnymi dziedzinami życia. Dla mitologii europejskich jest także charakterystyczne istnienie bogatej demonologii, czyli zbioru postaci, które nie są bogami, ale mają również wpływ na ludzkie życie. Badając wielorakość religii i wierzeń dostępnych na kontynencie może co niektórym wydawać się bardzo duża, jednak należy pamiętać że oprócz wielu ludów zamieszkujących kontynent to dodatkowo było bardzo wiele odłamów i plemion. To wszystko sprawiało, że na terenie mieliśmy tak wiele wierzeń. Oczywiście wraz z rozwojem chrystianizacji naszego kontynentu religie powoli zaczynały być wypierane przez chrześcijaństwo, jednak należy pamiętać, że bardzo wiele nacji bardzo boleśnie odczuło te zabiegi.

Przeważnie niewiele osób zna rozróżnienie na religie naturalne i założone. Dzieje się tak głownie dlatego, że większość osób na całym świecie należy do jednej w trzech wielkich monoteistycznych religii, które religie naturalne uważają za pogańskie i nieprawdziwe. Warto jednak przyjrzeć się różnicom pomiędzy nimi. Główna lina podziału przebiega na granicy natura-kultura. Religia naturalna postuluje, że jest ona nieodłącznym elementem istnienia jakiegoś narodu lub innej grupy ludzi – istniała wraz z nimi od zawsze. Wierzenia takich grup etnicznych są oparte przede wszystkim na tradycji przekazywanej z pokolenia na pokolenie, dlatego religie naturalne są religiami zamkniętymi, które nie dążą do takiej ekspansji, jak semickie religie monoteistyczne. Nawet jeśli posiadają jakieś święte księgi, to nie uważają, że są one objawione, ale pomagają tylko w zrozumieniu wszystkich ich tradycyjnych elementów. Religie naturalne mają także szereg kultów, które praktykują. Są to między innymi kulty przodków, płodności, flory i fauny, kulty słoneczne, księżycowe czy kulty poszczególnych żywiołów.

Obecnie religie naturalne stanowią mały odsetek, ponieważ wraz z nadejściem religii monoteistycznych ich wyznawcy zaczęli być przymusowo chrzczeni i musieli porzucić swoje dawne obrzędy. Jednak w dzisiejszych czasach wiele ludzi znów wraca do korzeni i zaczyna czcić dawne bóstwa. Na przykład na terenie Polski istnieje już kilka kościołów rodzimowierczych, które nawiązują do przedchrześcijańskich wierzeń Słowian. Oczywiście tego rodzaju wiara nie ma zbyt wielkich szans na przetrwanie w dzisiejszych czasach i przez wielu dodatkowo będzie ona uznana jako sekta. Pomimo to jednak wiele osób się decyduje przystąpić do tego rodzaju kościoła. Wiadomo że jest to transakcja wiązana na zasadzie coś za coś. Pomimo wszystko że tolerancja w naszym kraju jest coraz większe to mam wrażenie ża akurat nie do końca obejmuje to wierzenia religijne i jednak niezbyt dobrze jest widziane wierzenie w cośnowego.

Termin ten kojarzy się przede wszystkim z religiami. O osobach, które należą do danego kościoła, mówi się, że są wierzące. O tych, którzy do niego nie należą lub nie wierzą w bogów w ogóle, mówi się niewierzący. Ale wiara wiąże się nie tylko z religiami, jest o wiele szerszym terminem. Przede wszystkim należy przyjrzeć się jego pierwotnemu znaczeniu. Wiarą określa się bowiem nieuzasadnione przeświadczenie o istnieniu czegoś, czego istnienie nie zostało dowiedzione. Takie przeświadczenie jest przeciwne nauce oraz prawom naukowego dowodzenia. Jednak zawsze jest tak, że istnienia czegoś, co wiara implikuje, nie można ani dowieść, ani zaprzeczyć. Dzieje się tak dlatego, ponieważ nie posiadamy odpowiednich przesłanek oraz dowodów, dlatego spory o możliwość istnienia bogów lub krasnoludków z zasady są nierozstrzygalne. Nie można przecież powiedzieć, że coś takiego na pewno istnieje lub nie istnieje, bo przeczy to naukowym zasadom. Można jedynie stopniować prawdopodobieństwo istnienia jakiegoś zjawiska. Oczywiście takie rozumowanie nie dotyczy osób, które wierzą. Istota tej czynności jest dla nich nie poddawana żadnym wątpliwościom, ponieważ albo wierzy się w coś, albo nie.

Bardzo głęboka wiara skutkuje tworzeniem dogmatów, czyli takich twierdzeń, których prawdziwości się nie podważa, nawet jeśli są one nieracjonalne. Wiara w dzisiejszych czasach to także synonim słowa „uważam”. Dlatego, gdy mówi się o czymś, że bardzo chcielibyśmy żeby się udało lub istniało, mówi się na przykład „wierzę, że to się uda”. Właściwie trudno jest jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie czym dokładnie jest wiara. Powyższy tekst może chociaż w niewielkim stopniu pomógł odpowiedzieć na powyższe i zawarte w temacie. Oczywiście wiara jest sprawą bardzo indywidualną dla każdego z nas, dlatego trudno jest jednoznacznie stwierdzić czym jest konkretnie wiara dla konkretnej jednostki. Mimo wszystko jakaś definicja zapewne uda się zrobić. Generalnie wiara jest bardzo ważna w życiu każdego człowieka.

Czy wyznawanie danej religii może nieść ze sobą także negatywne skutki? Jest to pytanie dość prowokacyjne, ponieważ przeważnie nie dyskutuje się na takie tematy, bojąc się urazić osoby, które należą do danego wyznania. Jednak w obliczu współczesnych konfliktów na świecie trzeba zauważyć, że przynależność religijna jest jednym z zarzewi wielu wojen. Przede wszystkim chodzi o religijny fundamentalizm, którego wyznawców najwięcej znajduje się wśród wielkich religii monoteistycznych: chrześcijaństwa, islamu i judaizmu. Źródeł fundamentalizmu można szukać w czynności literalnego odczytywania pism objawionych. W kontekście zagrożeń wymienia się przede wszystkim islam, którego ekspansja jest zauważana przede wszystkim na europejskim kontynencie. Niski przyrost naturalny w krajach starej Europy powoduje, że społeczność muzułmańska liczy coraz więcej osób. Zagrożenia z ich strony przede wszystkim polegają na pragnieniu coraz większych ustępstw wobec ich wiary, która nie przystaje do europejskich standardów praw człowieka. Poza tym trzeba zauważyć, że sprzeciw religii wobec rozwoju nauki, może także opóźnić rozwój całych społeczeństw.

Parę lat temu było głośno o kościołach ze Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, które zażądały potępienia teorii ewolucji i nauczania dzieci w szkołach teorii inteligentnego projektu, którego celem jest dowiedzenie, że świat i ludzie zostali stworzeni przez bóstwo. Religia zatem niesie ze sobą konkretne zagrożenia, jednak tylko wtedy, gdy jest niewłaściwe używana. Oczywiście jeżeli rozpatrujemy religię z perspektywy zagrożenia to zdecydowana większość ludzi przed oczami ma Islam z ich radykalnymi działaczami i bojówkami. Jednak nie należy tego traktować tak poważnie, ponieważ jest to generalnie religia pokojowa, która trafiła pod patronat terrorystów, dla których jest to wygodne rozwiązanie. Mimo wszystko wiele osób ma bardzo złe zdanie o wyznawcach tej religii i generalnie prawdopodobnie będzie to w najbliższym czasie niesamowicie trudno zmienić, ponieważ jak wiadomo ze stereotypami walczy się niezmiernie ciężko.

Każda religia charakteryzuje się tym, że ma swoje reguły oraz swoje nauczanie. Dzięki nim wierni mogą postępować zgodnie z zaleceniami głów kościołów. Oprócz pism świętych, które są uważane jako objawione przez boga, ważnym elementem każdej religii są dogmaty. Dogmatami nazywa się twierdzenia, które należy przyjąć na wiarę. Nie posiadają one żadnych racjonalnych podstaw, nie można dowieść ich prawdziwości – trzeba po prostu w nie uwierzyć. Skąd biorą się dogmaty? Są one zazwyczaj ogłaszane przez przywódców danych kościołów lub sobory, czyli rady takich wyznań. Przyjrzyjmy się dogmatom w kościele rzymskokatolickim. Jednym z nich jest dogmat, który mówi o niepokalanym poczęciu Maryi. Opiera się on na przeświadczeniu, że kobieta ta narodziła dziecko – Jezusa, bez grzechu pierworodnego; ogłosił go w 1854 roku papież. Żeby taki dogmat mógł zostać przez niego ogłoszony, sam papież musi posiadać dar nieomylności, to znaczy jego twierdzenia są prawdziwe i nie podlegają dyskusji. W islamie z kolei istnieje pięć dogmatów, które związane są z nakazem wiary w ich boga, w święte księgi, anioły oraz demony, a także w Sąd Ostateczny. Dogmaty oczywiście wywołują sprzeciw nie tylko wśród osób niewierzących, ale także pośród tych, które przynależą do danej wiary.

Osoby im przeciwne zwracają przede wszystkim uwagę na zagrożenia, jakie dogmaty mogą ze sobą nieść – ich bezrefleksyjne przestrzeganie może być także powodem wielu konfliktów pomiędzy religiami, mogą one także skutkować rozłamami religijnymi. Zwłaszcza w chrześcijaństwie dogmaty są bardzo ważnym elementem, właściwie trudno jest wyobrazić sobie istnienie tej religii bez dogmatów, z którym każdy wychowany w wierze katolickiej się spotyka na co dzień. Generalnie jednak nie jest to tylko domena chrześcijaństwa, mimo wszystko to oczywiście z racji naszego wychowania w katolickim kraju, to właśnie te są nam najbardziej znane. Oczywiście najważniejszą tajemnicą jest niepokalane poczęcie, które należy do najważniejszych dogmatów.